5 сакавіка спаўняецца 130 гадоў з дня нараджэння знакамітага беларускага пісьменніка, паэта, сатырыка, драматурга іперакладчыка Кандрата Крапівы

З яго п’есамі і байкамі знаёмы кожны паважаючы сябе беларус. Сатырычныя вершы майстра цытуюць радкоўямі, добра памятаючы і ягоныя крылатыя выразы: «Другі баран ні «бэ», ні «мя», а любіць гучнае імя», «Парсюк не надта быў ахвочы глядзецца праўдзе ў вочы»…

Міжволі задаешся пытаннем: у чым хаваецца прычына такой яго бессмяротнай славы? І думаецца, што самым папулярным адказам было б прызнанне яго сатырычнага таленту, захапленне дасціпнасцю яго баек, камедый, паэм, выключнай яркасцю створаных ім мастацкіх вобразаў. Пісьменнік шырока глядзіць на жыццё і глыбока пранікае ў яго таямніцы: ён бачыць у ім і гераічнае, і трагічнае, і смешнае. Не здарма яго сатырычныя творы хлёстка «прыпякалі» лайдакоў, ілгуноў, бюракратаў, кар’ерыстаў, высмейвалі адмоўныя рысы чалавечага характару.

Лепшыя творы Крапівы перажылі свой час. Дзесяткі з іх уваходзяць у залатую калекцыю беларускай літаратуры 20 стагоддзя. Усё, што напісана Кандратам Кандратавічам, актуальна і сёння, бо чалавецтва, на жаль, не спяшаецца пазбавіцца невыкараняльных заганаў. А сатыра Крапівы, на думку крытыкаў, – гэта такі згустак вострага народнага розуму, смеху, абсмейвання зла і сцвярджэння дабра, якіх да яго не ведала беларуская літаратура. Невыпадкова многія сучасныя літаратуразнаўцы параўноўваюць яго творчую дзейнасць з укладам Крылова ў сусветную літаратурную скарбніцу.

Аднак шматграннасць таленту Кандрата Крапівы вымяраецца не толькі разнастайнасцю і колькасцю яго сатырычных твораў. Сёння не можа не ўразіць выключная рознабаковасць творчых і навуковых інтарэсаў пісьменніка. Удумлівы празаік (раман «Мядзведзічы»), дапытлівы мовазнаўца (навуковы рэдактар «Русско-белорусского словаря» (1953), «Беларуска-рускага слоўніка» (1962), «Тлумачальнага слоўніка беларускай мовы» ў 5 тамах (1977-1984) і інш.), праніклівы крытык і літаратуразнаўца (артыкулы «Аб сатырычнай камедыі» (1953) і «Канфлікт – аснова п’есы» (1954), прафесійны перакладчык (пераклады з рускай, украінскай, англійскай моў) – гэта далёка не поўны пералік напрамкаў дзейнасці Кандрата Крапівы.

Асобных слоў заслугоўвае навуковая дзейнасць. Народны пісьменнік Беларусі, доктар філалагічных навук, акадэмік, Герой Сацыялістычнай працы, ён распрацаваў і выдаў некалькі слоўнікаў, напісаў мноства работ па мовазнаўстве, дзякуючы чаму значна ўзбагацілася і ўдасканалілася беларуская літаратурная мова. Па гэты дзень мы карыстаемся менавіта яго Руска-беларускім і Беларуска-рускім слоўнікамі.

Да юбілея пісьменніка бібліятэкі сеткі падрыхтавалі выставы, каб яшчэ раз нагадаць бессмяротныя і актуальныя ва ўсе часы творы сатырыка: «Таямніца неўміручасці», «Мастак сатырычнага слова», «Кандрат Крапіва – мастак сатырычнага слова» і іншыя.

На літаратурных выставах экспанаваны як выданні літаратурна-крытычнага і даведачнага характару, якія раскрываюць шматграннасць сатырычнага таленту класіка беларускай літаратуры, так і шматлікія аўтарскія выданні: збор твораў пісьменніка ў 6-ці тамах, выбраныя творы, кнігі вершаў, баек, паэм і эпіграм.

Гумарыст і сур’ёзны навуковец. Паліглот, які ведаў пяць моў. Рамантык, які любіў прыроду, рыбалку, коней. Вялікі камбінатар, здольны гадзінамі праседжваць за дошкай з шахматнымі фігурамі. Ён сапраўды быў апантаны ўсёй той разнапланавай дзейнасцю, якой прысвяціў усё сваё жыццё. Гэта прыклад мэтанакіраванага чалавека, які знаходзіўся ў рабоце ад пачатку свайго жыцця і да самага яго канца.

Оперативные новости Горецкого района смотрите в нашем telegram-канале.

Адззел маркетынгу і сацыякультурнай дзейнасці
цэнтральнай бібліятэкі імя М. Гарэцкага
ДУК «Горацкая раённая бібліятэчная сетка»