У прафесійнае свята — Дзень друку — мы расказваем пра нашу памочніцу, пазаштатнага аўтара Любоў Валчкову, якая на працягу некалькіх дзесяцігоддзяў публікуе на старонках раённай газеты свае змястоўныя і цікавыя матэрыялы пра землякоў, значныя падзеі з жыцця Рэкцянскага сельсавета, а таксама дзеліцца сваімі разважаннямі па самых актуальных пытаннях сучаснасці

Добры летні дзянёк, навокал сонечна, светла, ужо абсохлі апошнія кроплі ранішняй расы, высока ў небе снуе туды-сюды непрык­метная, ледзь бачная кропачка, хуценька перабірае малюсенькімі крыльцамі і заліваецца прыемным мілагучным спевам – гэта жаўранак вітае новы дзень сваёй непаўторнай мелодыяй. Любачка раз-пораз уздымае ў неба павязаную новенькай блакітнай хустачкай сваю дзіцячую галаву, любуецца птушкай, нейкі момант слухае непаўторны спеў, потым зрываецца з месца, подбегам даганяе свайго старэйшага брата і ўжо крочыць з ім нага ў нагу. На твары дзяўчынкі адсвечваецца радасць, схаваная сіла намеру і натхнення. Сёння ў Любачкі самы шчаслівы дзень у жыцці – яна крочыць насустрач сваёй запаветнай мары: пройдзе некалькі хвілін – і яна будзе праз невялікае акенца самалёта, які ўздымецца з мясцовага аэрадрома, з вышыні палёту назіраць за прыгожымі краявідамі родных мясцін, трапятаць, як той жаўраначак, а душа будзе спяваць нікому не зразумелую песню – песню жыцця, у будучым вельмі працавітай, адказнай, улюбёнай у кнігу, у жыццё і людзей жанчыны.

Вось так пачынаўся палёт, працягам у доўгую жыццёвую дарогу, пакуль толькі што скончыўшай Будскую сельскую васьмігадовую школку Любы Мяжэннай.

– Мне ўсяго толькі семдзясят сем, – з азартам, і ў тую ж хвіліну з сумам у вачах, сцвярджае Любоў Елізараўна, быццам падводзіць вынік зробленаму. 

І, гледзячы на гэтую жанчыну і разумеючы, што яна не збіраецца спыняцца, міжволі ўзнікае пытанне:

– А сапраўды, многа гэта ці мала? І вось ён адказ: для каго як. Калі чалавек проста таптаўся па жыцці, ускладваючы адказнасць на другіх, калі прытрымліваўся правіла «мая хата з краю», то, думаю, што многа, і ён стаміўся ў жыццёвай дарозе, а калі і ў семдзясят сем яшчэ не паспеў усё зрабіць, і не хапае нейкай хвіліны, каб паспяваць за хуткім бегам часу, то судзіце самі…

Любові Елізараўне заўсёды не хапала часу, каб усюды паспець, а паспяваць трэба было многа дзе: у дзяцінстве – дапамагчы бацькам па гаспадарцы, у школе вучыцца на выдатна, пасля школы не спазніцца на самалёт, у які проста ўпіхнуў старэйшы брат, каб яна змагла даляцець да Магілёва і паступіць на вучобу ў бібліятэчны тэхнікум, а потым заняцца любімай справай. Так і пакацілася, завіравала жыццё.

– Многа кніг было ў маім жыцці, цэлыя бібліятэкі, – успамінае Любоў Елізараўна, – а сваю першую кніжку, як і першую бібліятэку забыць не магу. Кніжкі тады шанавалі, бераглі. Калі я прынесла дадому кніжачку, то доўга не магла знайсці месца для яе ў хаце, – увесь час хвалявалася, каб не згубіць. Спачатку кніжачку схавала пад столлю на шосце, заўважыў брат і спароў вілашнікам, знайшла месца ў кадушцы ў сенечках і закапала ў зерне. І ўжо калі маці сказала, што кнігу могуць пашкодзіць мышы, то я ўсюды насіла яе з сабой. Мая мара здзейснілася, праз усё жыццё я пранесла любоў да кнігі, яна заўсёды была са мною, крок у крок мы ішлі з ёю. Працавала я спачатку ў Ракцянскай бібліятэцы, потым у Сенькаўскай – усюды мясцовыя жыхары сустракалі мяне з любоўю і павагай. І я іх таксама вельмі любіла, і гэта былі залатыя гады майго кніжнага жыцця.

Хутка бяжыць веласіпед па брукаванай дарозе, прытка перабірае нагамі яго педалі маладая жанчына. Яна толькі што ўправілася з дамашняй гаспадаркай, накарміла сям’ю – і на працу, ведае, чакаюць яе. Наша Люба – так міла называюць яе вяскоўцы. Бібліятэку наведваюць і дзеці, і моладзь, і даволі ўжо ў гадах мясцовыя жыхары: каму кніжку, каму часопіс, а каго проста выслухаць трэба. Сярод наведвальнікаў – ветэраны вайны і працы, якія, хаця і з неахвотай, а ўсё ж дзеляцца падзеямі недалёкага ліхалецця. На ўсё і на ўсіх хапае ў Любові ўвагі, і яна сама не заўважае, як захапляецца пошукам загінуўшых у час Вялікай Айчыннай вайны воінаў, звязваецца з іх роднымі, сустракае гасцей з розных куткоў Савецкага Саюза, суправаджае іх да месц захараненняў і зноў збірае матэрыял: зноў пошук, зноў сустрэчы, якія не спыняюцца і зараз. Ніводзін ветэран, які пражывае на тэрыторыі сельсавета не застаецца без увагі. Сабраны багаты публіцыстычны матэрыял пра подзвіг не толькі землякоў, але і пра салдат, воляй лёсу закінутых на нашу тэрыторыю, і загінуўшых тут, на нашых палях. Вось так у  жыцці Любові Елізараўны з’яўляецца яшчэ адна адказная справа, якая ўжо не адпусціць жанчыну, перад памяццю тых, хто ў свой час, не задумваючыся, ішоў бараніць Радзіму ад ворага.

Не злічыць цікавых сустрэч, мерапрыемстваў патрыятычнага характару, праведзеных Любоўю Елізараўнай. Яна заўсёды жаданы госць у школах, раённай бібліятэцы, музеі.

Ізноў імчыць веласіпед, ізноў некуды спяшаецца наша Люба! Куды на гэты раз, Любоў Елізараўна?

– Ой, – хвалюецца жанчына, – была на могілках у Папкоўцы, прыбіралася пасля зімы, падфарбавала, пачысціла ад бруду помнікі, загінуўшаму ў час вайны лётчыку на тэрыторыі нашага сельсавета і зверскі замучанай партызанцыВараб’ёвай Дуні і думаю: я ж не вечная, цяжкія ўжо ногі, слабеюць рукі і няма той прыткасці – хто дагледзіць могілкі?

Увесь час у палёце Любоў Елізараўна. Даўно няма бібліятэкі ў Сенькаве, а мясцовыя старажылы і сёння ўспамінаюць нашу Любу добрым словам і, мабыць, сумуюць час ад часу аб пражытым. Вось толькі гераіні нашага нарысу няма калі сумаваць, таму яе жыццёвы палёт працягваецца. І хачу вам адкрыць сакрэт жыццёвай стойкасці гэтай сапраўды ўлюбёнай у жыццё і сваю Зямлю жанчыны. Ёсць у Любові Елізараўны дэвіз, крэда, з якім яна крочыць па жыцці: «Не трэба жыць як набяжыць. Так жыць на свеце трэба, Каб да апошніх дзён любіць людзей, зямлю і неба…»

Людміла ДЗЁМІНСКАЯ
Фота Міхаіла ЛЯЎЦОВА